Olympic Esports Games

Khái niệm và lập trường thay đổi của IOC về Esports

Olympic Esports Games được hình dung là một sự kiện đa tựa game với các môn thể thao ảo và trò chơi điện tử được lựa chọn vì có liên kết với các môn thể thao Olympic truyền thống. Sự quan tâm của Ủy ban Olympic Quốc tế đối với esports bắt nguồn từ năm 2007 khi esports được đưa vào chương trình của Asian Indoor Games. Một cuộc thảo luận quan trọng đã diễn ra tại Hội nghị thượng đỉnh Olympic lần thứ 6 ở Lausanne vào năm 2017, nơi các nhà lãnh đạo Phong trào Olympic đồng ý rằng esports cạnh tranh có thể được coi là một hoạt động thể thao.

Tuy nhiên, IOC đã đặt ra một điều kiện cứng rắn để công nhận. Nội dung của esports không được vi phạm các giá trị Olympic. Nguyên tắc này đã trực tiếp định hình việc lựa chọn tựa game cho sự kiện, dẫn đến việc loại trừ nhiều tựa game phổ biến bị coi là quá bạo lực. Việc thiếu một liên đoàn quốc tế duy nhất để quản lý toàn bộ esports, một yêu cầu tiêu chuẩn để công nhận môn thể thao Olympic, cũng là một trở ngại cấu trúc dai dẳng cho việc hội nhập hoàn toàn vào chính Thế vận hội Olympic.

Các sự kiện tiền thân: Virtual Series và Esports Week

Con đường dẫn đến một kỳ Games độc lập được mở đường bởi các sự kiện thử nghiệm nhỏ hơn. Đại dịch COVID-19 và việc hoãn Thế vận hội Mùa hè 2020 đã tạo ra một cơ hội. Năm 2021, IOC đã ra mắt Olympic Virtual Series chỉ trực tuyến. Sự kiện này bao gồm năm môn thể thao, bóng chày, đạp xe, mô tô thể thao, chèo thuyền và đua thuyền buồm, thiết lập một mô hình về các môn thể thao ảo gắn liền với các môn thể chất.

Một Olympic Virtual Series thứ hai được lên kế hoạch cho năm 2022 nhưng đã không diễn ra. Nó được thay thế bằng Olympic Esports Series trực tiếp, được tổ chức như một phần của Olympic Esports Week đầu tiên tại Singapore vào tháng 6 năm 2023. Sự kiện này đã mở rộng danh sách để bao gồm cờ vua, khiêu vũ, đua thuyền buồm, taekwondo và quần vợt, cùng với các môn thể thao quay trở lại từ Virtual Series. Một phiên bản Fortnite được sửa đổi đặc biệt đã được sử dụng cho một sự kiện bắn cung, mặc dù các quan chức sau đó đã làm rõ rằng định dạng đấu người chơi với người chơi tiêu chuẩn của trò chơi sẽ không được xem xét để đưa vào trong tương lai.

Sự phê duyệt và quan hệ đối tác ban đầu với Saudi Arabia

Sau sự kiện tại Singapore, Ban chấp hành IOC đã thông báo vào tháng 6 năm 2024 về ý định tạo ra một Olympic Esports Games đầy đủ. Đề xuất này đã được đưa ra bỏ phiếu tại Phiên họp IOC lần thứ 142 trong Thế vận hội Mùa hè 2024 và được thông qua nhất trí vào ngày 23 tháng 7 năm 2024. Ngay sau đó, một quan hệ đối tác đã được công bố với Ủy ban Olympic Saudi Arabia để đăng cai tổ chức kỳ Games đầu tiên.

Vào ngày 11 tháng 2 năm 2025, IOC đã cung cấp thêm chi tiết, thông báo sự kiện sẽ được tổ chức vào năm 2027 tại Riyadh, một sự trì hoãn so với mục tiêu ban đầu là năm 2025. Quan hệ đối tác này đã định vị Saudi Arabia, một quốc gia đang đầu tư mạnh mẽ vào esports thông qua các thực thể như Esports World Cup Foundation, trở thành bệ phóng cho dự án esports trọng điểm của IOC.

Sự sụp đổ của quan hệ đối tác và tình trạng bất ổn hiện tại

Quan hệ đối tác với Saudi Arabia đã tan vỡ nhanh chóng. Vào ngày 30 tháng 10 năm 2025, IOC thông báo sẽ chấm dứt quan hệ đối tác với Ủy ban Olympic Saudi Arabia và Esports World Cup Foundation trên cơ sở các điều khoản chung sau khi các cuộc đàm phán đổ vỡ. Esports World Cup Foundation cũng đang tổ chức Esports Nations Cup, một cuộc thi đội tuyển quốc gia dự kiến vào tháng 11 năm 2026, và Esports World Cup dành cho các câu lạc bộ.

IOC tuyên bố giờ đây họ sẽ theo đuổi một cách tiếp cận khác và một mô hình quan hệ đối tác mới cho Olympic Esports Games, tách biệt với các cuộc thi của Foundation. Sự thay đổi đột ngột này đã khiến kỳ Games đầu tiên rơi vào tình trạng bấp bênh. Tính đến tháng 5 năm 2026, tình hình vẫn chưa được giải quyết. Việc lập kế hoạch đã chính thức bị tạm dừng và Ủy ban Esports của chính IOC đã bị giải thể. Không rõ liệu thời điểm năm 2027 có được duy trì hay không, với Singapore và South Korea được coi là những quốc gia chủ nhà thay thế tiềm năng.

Triết lý trò chơi và các tựa game trong tương lai

Việc lựa chọn tựa game là trụ cột triết lý cốt lõi của Olympic Esports Games. Các tựa game được lựa chọn bởi các liên đoàn thể thao quốc tế và phải có liên kết rõ ràng với một môn thể thao thể chất, phù hợp với lập trường của IOC về bạo lực và các giá trị. Điều này đã loại trừ rõ ràng các trò chơi bắn súng góc nhìn thứ nhất và các định dạng tiêu chuẩn của các tựa game lớn như Counter-Strike, Dota, League of Legends và Valorant.

Trọng tâm vẫn là các mô phỏng ảo về thể thao. Sau sự kiện năm 2023, quan chức IOC Vincent Pereira chỉ ra rằng các bổ sung trong tương lai có thể bao gồm Rocket League, loạt game Street Fighter và loạt game NBA 2K, tất cả đều được trình diễn như các sự kiện triển lãm tại Singapore. Điều này cho thấy sự pha trộn tiếp tục giữa các trình giả lập thể thao và các trò chơi cạnh tranh dựa trên thể thao đối kháng hoặc chiến thuật.

Mô hình hậu cần và yêu cầu đối với thành phố chủ nhà

Olympic Esports Games được thiết kế với một mô hình hậu cần thực tế, quy mô thu nhỏ so với Thế vận hội Olympic. Các thành phố chủ nhà tiềm năng được yêu cầu giữ tất cả các sự kiện thi đấu trong cùng một thành phố. Một quy định quan trọng là không nên xây dựng các địa điểm mới cho sự kiện, yêu cầu sử dụng các trung tâm hội nghị hoặc đấu trường hiện có.

Hơn nữa, IOC không yêu cầu các thành phố phát triển các hệ thống giao thông mới hoặc bất thường. Thay vào đó, tất cả vận động viên, huấn luyện viên và quan chức sẽ được vận chuyển bằng các dịch vụ đưa đón địa phương. Mô hình này nhằm mục đích giảm chi phí và độ phức tạp cho các chủ nhà, giúp sự kiện dễ tiếp cận hơn với nhiều thành phố hơn.

Bối cảnh toàn cầu, chỉ trích và tác động tiềm năng

Bước đi của IOC diễn ra trong một thế giới nơi các sự kiện thể thao đa môn lớn khác đã tích hợp esports. Hội đồng Olympic châu Á là người tiên phong, lần đầu tiên đưa esports vào Asian Indoor Games 2007 và biến nó thành một sự kiện huy chương chính thức tại Asian Games bắt đầu từ năm 2022. SEA Games đã thêm esports như một sự kiện huy chương vào năm 2019.

Cách tiếp cận của IOC đã thu hút sự chỉ trích. Việc loại trừ các tựa game esports lớn toàn cầu đặt ra câu hỏi về tính liên quan của sự kiện đối với cộng đồng esports cốt lõi. Hơn nữa, định dạng của Olympic Esports Series đã làm nổi bật các vấn đề về khả năng tiếp cận toàn cầu. Sau sự kiện năm 2023, việc thiếu sự tham gia của châu Phi đã bị chỉ trích, với các nhà quan sát lưu ý rằng các vòng loại trực tuyến đặt ra một thách thức hậu cần đáng kể do các vấn đề về kết nối và ổn định máy chủ trên khắp lục địa.

Bất chấp những thách thức này, việc thành lập Olympic Esports Games được coi là một khoảnh khắc có thể mang tính bước ngoặt cho ngành công nghiệp. Nghiên cứu thị trường dự đoán giá trị ngành công nghiệp esports toàn cầu có thể vượt quá một nghìn tỷ đô la vào năm 2032. Sự ủng hộ của IOC có thể thúc đẩy tăng trưởng này và mang lại tính hợp pháp mới cho các môn thể thao ảo. Các nghiên cứu cho thấy việc liên kết thành công sự kiện với các giá trị Olympic về xuất sắc, tình bạn và tôn trọng là rất quan trọng để giành được sự chấp nhận và hỗ trợ rộng rãi hơn trên toàn cầu.